Procedura wydawania decyzji środowiskowych po 1 stycznia 2018 r.

W dniu 1 stycznia 2018 r. wchodzi w życie nowelizacja ustawy z dnia 3 października 2008 r. o udostępnianiu informacji o środowisku i jego ochronie, udziale społeczeństwa w ochronie środowiska oraz o ocenach oddziaływania na środowisko (Dz.U. z 2017 r. poz. 1405, cyt. dalej jako uuiś), związana z wejściem w życie nowego Prawa wodnego (ustawy z dnia 20 lipca 2017 r. – Prawo wodne Dz. U. z 2017 r., poz. 1566, dalej jako pr.wod.).

Zgodnie z przepisami przejściowymi do nowelizacji (art. 545 ust. 1 pr.wod.) do spraw wszczętych i niezakończonych przed dniem wejścia w życie niniejszej ustawy dotyczących decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach wydawanych na podstawie ustawy z dnia 3 października 2008 r. o udostępnianiu informacji o środowisku i jego ochronie, udziale społeczeństwa w ochronie środowiska oraz o ocenach oddziaływania na środowisko oraz decyzji, przed wydaniem których przeprowadza się ponowną ocenę oddziaływania na środowisko, stosuje się przepisy niniejszej ustawy (tj. nowego pr.wod.) oraz ustawy zmienianej w art. 509 (tj. uuiś) w brzmieniu nadanym niniejszą ustawą zasada bezpośredniego stosowania nowego brzmienia przepisów od 1 stycznia 2018 r.

Pozwolę sobie prześledzić najważniejsze zmiany dotyczące wydawania decyzji środowiskowych po 1 stycznia 2018 r.

Po pierwsze, dojdzie w procedurze dodatkowy organ opiniujący/uzgadniający organ właściwy do wydania oceny wodnoprawnej (a więc zgodnie z art. 397 ust. 3 pkt 1b pr.wod. Dyrektor Regionalnego Zarządu Gospodarki Wodnej Wód Polskich).

I tak, w myśl art.64 ust. 1 pkt 4 uuiś postanowienie dotyczące konieczności przeprowadzenia oceny oddziaływania na środowisko wyda właściwy organ po zasięgnięciu opinii organu właściwego do wydania oceny wodnoprawnej (Dyrektor RZGW Wód Polskich) do tej pory organami tymi byli regionalny dyrektor ochrony środowiska, a w przypadkach ściśle określonych w przepisach także inspekcja sanitarna oraz starosta (od 1 stycznia 2017 r. jako organ właściwy do wydawania pozwoleń zintegrowanych).

Zgodnie z dodanym do ustawy ust. 1c w art. 64, jeśli Dyrektor RZGW Wód Polskich stwierdzi konieczność przeprowadzenia oceny oddziaływania przedsięwzięcia na środowisko ze względu na możliwy negatywny wpływ tego przedsięwzięcia na możliwość osiągnięcia celów środowiskowych, o których mowa w art. 56, art. 57, art. 59 i art. 61 ustawy z dnia 20 lipca 2017 r. Prawo wodne, zamiast opinii, o której mowa w ust. 1 pkt 4, dokonuje on uzgodnienia w drodze postanowienia. Postanowienie to można zaskarżyć w zażaleniu, o którym mowa w art. 65 ust. 2 uuiś (czyli dot. postanowienia stwierdzającego obowiązek przeprowadzenia oceny oddziaływania na środowisko). Widzimy więc wzmocnienie kwestii dot. osiągnięcia celów środowiskowych wód, gdyż uzgodnienie będzie skutkowało koniecznością przeprowadzenia oceny oddziaływania na środowisko i sporządzenia raportu środowiskowego (opinia organu wydającego decyzję środowiskową nie wiąże, natomiast uzgodnienie tak).

Jeśli chodzi o samą procedurę wydawania decyzji środowiskowej, w razie przeprowadzania oceny oddziaływania na środowisko (a więc dla przedsięwzięć zawsze znacząco oddziałujących na środowisko, oraz potencjalnie znacząco oddziałujących na środowisko, gdzie obowiązek przeprowadzenia OOS wynikał z postanowienia wydanego zgodnie z art. 63 ust. 1 uuiś., zgodnie z art. 77 ust. 1 pkt 4 uuiś) organ właściwy do wydania decyzji środowiskowej uzgadnia warunki realizacji przedsięwzięcia z organem właściwym w sprawach ocen wodnoprawnych, o których mowa w przepisach ustawy z dnia 20 lipca 2017 r. Prawo wodne, chyba że w przypadku przedsięwzięcia mogącego potencjalnie znacząco oddziaływać na środowisko organ ten wyraził wcześniej opinię, że nie zachodzi potrzeba przeprowadzenia oceny oddziaływania na środowisko. W takiej sytuacji jedynym organem uzgadniającym będzie RDOŚ.

Zgodnie z art. 77 ust. 5a uuiś organ właściwy w sprawach ocen wodnoprawnych, o których mowa w przepisach ustawy z dnia 20 lipca 2017 r. Prawo wodne, odmawia uzgodnienia realizacji przedsięwzięcia, jeżeli przedsięwzięcie to wpływa negatywnie na możliwość osiągnięcia celów środowiskowych, o których mowa w art. 56, art. 57, art. 59 i art. 61 ustawy z dnia 20 lipca 2017 r. Prawo wodne, o ile nie zostaną spełnione warunki, o których mowa w art. 68 pkt 1, 3 i 4 ustawy z dnia 20 lipca 2017 r. Prawo wodne. W sytuacji takiej organ właściwy do wydania decyzji środowiskowej będzie musiał wydać decyzję odmowną (art.81 ust. 3 uuiś).

Poważnym problemem praktycznym dla wydającego decyzję środowiskową wójta/burmistrza/prezydenta miasta będzie art. 77 ust. 9 uuiś, zgodnie z którym, w przypadku gdy uzgodnienia Dyrektora RZGW i Regionalnego Dyrektora Ochrony Środowiska są ze sobą sprzeczne organ prowadzący postępowanie w sprawie decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach rozstrzyga te sprzeczności w terminie 14 dni od dnia otrzymania uzgodnień, po uprzednim porozumieniu z organami, których uzgodnienia były ze sobą sprzeczne, i uwzględnia to rozstrzygnięcie w decyzji kończącej postępowanie, wydanej w terminie 30 dni od dnia otrzymania uzgodnienia organów. Do porozumienia nie stosuje się przepisu art. 106 Kodeksu postępowania administracyjnego.

W zaistniałej sytuacji organ wykonawczy gminy będzie zobowiązany rozstrzygnąć sprzeczne ze sobą uzgodnienia wysoce wyspecjalizowanych organów ochrony środowiska (a więc RDOŚ oraz Dyrektora RZGW WP), do czego często brak mu wykwalifikowanej kadry, a co więcej ustawa nie pozostawia mu chyba nawet wystarczającego instrumentarium sama instytucja porozumienia w terminie 14 dni od dnia otrzymania sprzecznych uzgodnień, przy założeniu, iż żaden z tych organów nie będzie chciał zmodyfikować stanowiska celem wyeliminowania sprzeczności, pozostawia organowi 16 dni na wydanie decyzji środowiskowej.

Inwestor będzie miał usprawiedliwione roszczenie uzyskania decyzji środowiskowej w tym terminie (a po jego upływie prawo występowania z ponagleniem do Samorządowego Kolegium Odwoławczego), co stanowiło będzie duży problem, zwłaszcza na początku działania tych uregulowań. Wbrew pozorom sytuacje sprzeczności uzgodnień realizacji przedsięwzięcia mogą być częste warunki związane z ochroną celów środowiskowych wód narzucone przez Wody Polskie mogą rzutować na warunki przyrodnicze/środowiskowe narzucone przez RDOŚ.

Jeśli chodzi o samo wzmocnienie ochrony wód przy wydawaniu decyzji środowiskowych, zmieni się także wymóg raportu, gdzie w art.66 ust. 1 pkt 1a uuiś stwierdzono, iż ma on zawierać charakterystykę całego przedsięwzięcia i warunki użytkowania terenu w fazie budowy i eksploatacji lub użytkowania, w tym w odniesieniu do obszarów szczególnego zagrożenia powodzią w rozumieniu art. 16 pkt 34 ustawy z dnia 20 lipca 2017 r. Prawo wodne.

Oprócz tego ustawa w zmienionym brzmieniu zobowiązuje do przedłożenia raportu o oddziaływaniu przedsięwzięcia na środowisko i karty informacyjnej przedsięwzięcia w formie pisemnej oraz na informatycznych nośnikach danych z ich zapisem w formie elektronicznej dla organu prowadzącego postępowanie oraz każdego organu opiniującego i uzgadniającego (art.72 ust. 2 uuiś), a nie jak do tej pory w 3 egzemplarzach, co rozwiąże praktyczny problem w wielu gminach, gdy w przypadku pewnych przedsięwzięć będą 4 organy uzgadniające/opiniujące.

Ponadto po 1 stycznia 2018 r. zostanie wprost w uuiś wskazane, jakim podmiotom przysługuje status strony w sprawie decyzji środowiskowej, o czym w kolejnym wpisie.